Community:Broszura Informacyjna - Revision history

Katarzyna: /* Dlaczego przeżywamy kryzys klimatyczny i ekologiczny? */

2021-11-28T12:28:06Z

Dlaczego przeżywamy kryzys klimatyczny i ekologiczny?

Katarzyna: Wstawienie przypisów do 32

2021-11-28T11:59:47Z

Wstawienie przypisów do 32

Show changes

Katarzyna: /* 1. Streszczenie problemu */

2021-11-28T10:31:33Z

1. Streszczenie problemu

Show changes

Katarzyna: /* A)➞Co udało się dotychczas osiągnąć w negocjacjach klimatycznych? */

2021-11-28T10:27:05Z

A)➞Co udało się dotychczas osiągnąć w negocjacjach klimatycznych?

Katarzyna: edycja nagłówków

2021-11-28T10:26:15Z

edycja nagłówków

Katarzyna: /* Zmiany klimatu stanowią zagrożenie dla ludzkiego zdrowia. Pogłębiają stres związany z klimatem i zwiększają ryzyko urazów, chorób, niedożywienia i śmierci z powodu ekstremalnych warunków pogodowych, takich jak susze, huragany i powodzie . Ryzy */

2021-11-01T22:01:06Z

Zmiany klimatu stanowią zagrożenie dla ludzkiego zdrowia. Pogłębiają stres związany z klimatem i zwiększają ryzyko urazów, chorób, niedożywienia i śmierci z powodu ekstremalnych warunków pogodowych, takich jak susze, huragany i powodzie . Ryzy

Katarzyna: edycja nagłówków

2021-11-01T21:48:54Z

edycja nagłówków

Show changes

Katarzyna: Created page with " Wprowadzenie Global Assembly to spotkanie ludzi z całego świata w celu omówienia kryzysu klimatycznego i ekologicznego. Czym jest panel obywatelski? Panel obywatelski..."

2021-11-01T21:20:15Z

Created page with " Wprowadzenie Global Assembly to spotkanie ludzi z całego świata w celu omówienia kryzysu klimatycznego i ekologicznego. Czym jest panel obywatelski? Panel obywatelski..."

Show changes

@@ Line 130: / Line 130: @@
 Od czasu rewolucji przemysłowej postęp w nauce i technologii oddalił ludzi żyjących w bogatych krajach dalej od bezpośredniej zależności od natury. Miliony ludzi przeniosło się do miasta i rozpoczęło pracę w fabrykach, gdzie obsługiwali maszyny, zamiast robić rzeczy za pomocą narzędzi ręcznych i pracować na roli. W tym okresie nowe technologie, takie jak pociąg parowy, samochód i żarówka elektryczna, szybko zmieniły życie ludzi – podobnie jak telefony komórkowe, komputery osobiste i internet zmieniły życie dziś w porównaniu z tym, jak było 50 lat temu. Podczas gdy pewne zmiany technologiczne niewątpliwie przyniosły ludziom korzyści – na przykład poprzez ukształtowanie nowoczesnej medycyny – nowe technologie pozwoliły ludziom zdominować naturę i czerpać z niej w sposób, który wcześniej nie był możliwy.
-Rewolucja Przemysłowa pozwoliła na wydobycie paliw kopalnych na masową skalę. Spalanie paliw kopalnych jest dominującym źródłem energii od ponad 100 lat, co napędza rozwój gospodarczy. W rezultacie bogate kraje, takie jak USA, Wielka Brytania i kraje UE, wyprodukowały z czasem największą ilość gazów cieplarnianych . Teraz, gdy kraje takie jak Chiny i Indie podążają tą samą ścieżką rozwoju, co kraje bogate, coraz więcej ludzi jest każdego roku uzależnionych od spalania paliw kopalnych . Dzięki szybko rozwijającej się gospodarce Chiny są obecnie największym emitentem gazów cieplarnianych na świecie . Historycznie to Stany Zjednoczone były największym emitentem, co oznacza, że z biegiem czasu wyemitowały najwięcej gazów cieplarnianych . Wśród pięciu głównych podmiotów przyczyniających się do emisji, Stany Zjednoczone mają również najwyższe emisje CO2 na osobę .
+Rewolucja Przemysłowa pozwoliła na wydobycie paliw kopalnych na masową skalę. Spalanie paliw kopalnych jest dominującym źródłem energii od ponad 100 lat, co napędza rozwój gospodarczy. W rezultacie bogate kraje, takie jak USA, Wielka Brytania i kraje UE, wyprodukowały z czasem największą ilość gazów cieplarnianych <ref>https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/34438/EGR20ESE.pdf?sequence=25</ref>. Teraz, gdy kraje takie jak Chiny i Indie podążają tą samą ścieżką rozwoju, co kraje bogate, coraz więcej ludzi jest każdego roku uzależnionych od spalania paliw kopalnych <ref>https://wedocs.unep.org/bitstream/handle/20.500.11822/34438/EGR20ESE.pdf?sequence=25</ref>. Dzięki szybko rozwijającej się gospodarce Chiny są obecnie największym emitentem gazów cieplarnianych na świecie <ref>https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/9d09ccd1-e0dd-11e9-9c4e-01aa75ed71a1/language-en</ref>. Historycznie to Stany Zjednoczone były największym emitentem, co oznacza, że z biegiem czasu wyemitowały najwięcej gazów cieplarnianych<ref>https://www.researchgate.net/publication/337033405_The_Truth_Behind_the_Climate_Pledges</ref> . Wśród pięciu głównych podmiotów przyczyniających się do emisji, Stany Zjednoczone mają również najwyższe emisje CO2 na osobę<ref>https://www.researchgate.net/publication/337033405_The_Truth_Behind_the_Climate_Pledges</ref> .
 Kryzys klimatyczny i ekologiczny to problem wielowymiarowy i nie da się znaleźć jednego wytłumaczenia, dlaczego tak się dzieje lub dlaczego nie udało się temu zaradzić. Co więcej, ludziom bardzo trudno jest zrozumieć skalę i konsekwencje kryzysu klimatyczno-ekologicznego, a to ogranicza naszą zdolność ludzi do działania tak zdecydowanie i niezwłocznie, jak jest to konieczne.
-Style życia, które są szkodliwe dla przyrody i przyczyniają się do zwiększonej emisji CO2, są głęboko zakorzenione we współczesnych społeczeństwach. Niektórzy nazywają kryzys klimatyczny i ekologiczny „kryzysem relacji” między człowiekiem a środowiskiem. Mówią, że aby przejść do bardziej zrównoważonej przyszłości, musimy „zawrzeć pokój”  z przyrodą i zacząć odpowiednio przekształcać nasze systemy gospodarcze, finansowe i produkcyjne . W 2021 r. grupa naukowców zidentyfikowała dziewięć powiązanych ze sobą przyczyn naszego wspólnego niepowodzenia w walce z kryzysem klimatycznym w ciągu ostatnich trzech dekad. Argumentowali, że aby odpowiednio zaradzić temu kryzysowi, należy zakwestionować wiele podstawowych światopoglądów głęboko zakorzenionych w uprzemysłowionych, bogatych społeczeństwach .
+Style życia, które są szkodliwe dla przyrody i przyczyniają się do zwiększonej emisji CO2, są głęboko zakorzenione we współczesnych społeczeństwach. Niektórzy nazywają kryzys klimatyczny i ekologiczny „kryzysem relacji” między człowiekiem a środowiskiem. Mówią, że aby przejść do bardziej zrównoważonej przyszłości, musimy „zawrzeć pokój” <ref>https://wedocs.unep.org/xmlui/bitstream/handle/20.500.11822/34949/MPN_ESEN.pdf</ref> z przyrodą i zacząć odpowiednio przekształcać nasze systemy gospodarcze, finansowe i produkcyjne <ref>https://wedocs.unep.org/xmlui/bitstream/handle/20.500.11822/34949/MPN_ESEN.pdf</ref>. W 2021 r. grupa naukowców zidentyfikowała dziewięć powiązanych ze sobą przyczyn naszego wspólnego niepowodzenia w walce z kryzysem klimatycznym w ciągu ostatnich trzech dekad. Argumentowali, że aby odpowiednio zaradzić temu kryzysowi, należy zakwestionować wiele podstawowych światopoglądów głęboko zakorzenionych w uprzemysłowionych, bogatych społeczeństwach <ref>https://www.annualreviews.org/doi/pdf/10.1146/annurev-environ-012220-011104#article-denial</ref>.
-Istoty ludzkie to zwierzęta biologiczne, a planeta Ziemia jest naszym siedliskiem. Zamiast być oddzielonym od natury, w rzeczywistości jesteśmy jej częścią i to od niej zależy nasze przetrwanie . Mikroorganizmy w naszych jelitach wspomagają trawienie, podczas gdy inne tworzą część naszej skóry. Zapylacze, takie jak pszczoły i osy, pomagają wytwarzać pożywienie, które jemy, podczas gdy drzewa i rośliny pochłaniają wydalany przez nas CO2 i wytwarzają tlen, którego potrzebujemy do oddychania .
+Istoty ludzkie to zwierzęta biologiczne, a planeta Ziemia jest naszym siedliskiem. Zamiast być oddzielonym od natury, w rzeczywistości jesteśmy jej częścią i to od niej zależy nasze przetrwanie <ref>https://wedocs.unep.org/xmlui/bitstream/handle/20.500.11822/34949/MPN_ESEN.pdf</ref>. Mikroorganizmy w naszych jelitach wspomagają trawienie, podczas gdy inne tworzą część naszej skóry. Zapylacze, takie jak pszczoły i osy, pomagają wytwarzać pożywienie, które jemy, podczas gdy drzewa i rośliny pochłaniają wydalany przez nas CO2 i wytwarzają tlen, którego potrzebujemy do oddychania<ref>https://theconversation.com/humanity-and-nature-are-not-separate-we-must-see-them-as-one-to-fix-the-climate-crisis-122110</ref>.
 Pomimo dziesięcioleci działań na rzecz klimatu, bogatym społeczeństwom nie udało się jeszcze znaleźć żadnego stylu życia, który nie byłby powiązany z paliwami kopalnymi, i który nie byłby zależny od wzrostu gospodarczego jako wskaźnika rozwoju i postępu .

@@ Line 145: / Line 145: @@
 ''Światowi przywódcy spotkają się jeszcze w tym roku w Glasgow, aby porozmawiać o zmianach klimatycznych, i w Chinach, aby dyskutować o kryzysie ekologicznym. W tej części dowiemy się, jakie są cele tych negocjacji i jak są one dotychczas realizowane.''
-=== A)	Co udało się dotychczas osiągnąć w negocjacjach klimatycznych? ===
+=== Co udało się dotychczas osiągnąć w negocjacjach klimatycznych? ===
 Naukowcy od dziesięcioleci przewidują zmiany klimatu wywołane przez człowieka. W 1992 roku została podpisana Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (UNFCCC) w Rio de Janeiro, natomiast Konferencje Stron (COP) odbywają się corocznie począwszy od 1995 roku. Celem konferencji jest znalezienie podejścia do zmian klimatu oraz zaproponowanie środków, które mają podjąć państwa uczestniczące w celu przeciwdziałania im .
@@ Line 183: / Line 183: @@
 Brak szybkich i zdecydowanych działań w sprawie zmian klimatu będzie generować znaczne koszty finansowe dla rządów na całym świecie. Szacuje się, że ekstremalne warunki pogodowe w wyniku spowodowanych przez człowieka zmian klimatycznych mogą kosztować 2 miliardy dolarów dziennie do 2030 r. Oprócz kosztów, zjawiska pogodowe i wzorce pogodowe będą nadal się zmieniać i będą mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzi, źródła ich utrzymania, żywność, wodę, bioróżnorodność i wzrost gospodarczy .
-=== B) Co udało się dotychczas osiągnąć w negocjacjach dotyczących bioróżnorodności? ===
+=== Co udało się dotychczas osiągnąć w negocjacjach dotyczących bioróżnorodności? ===
 Bioróżnorodność ma istotną wartość gospodarczą, biologiczną i społeczną, ale przez długi czas brano pod uwagę tylko jej wartość w ujęciu rynkowo-ekonomicznym.

@@ Line 36: / Line 36: @@
 Zmiana klimatu, utrata bioróżnorodności, degradacja gleby oraz zanieczyszczenie powietrza i wody są ze sobą ściśle powiązane. Jakość życia ludzi żyjących we wszystkich częściach planety oraz perspektywy dla obecnych i przyszłych pokoleń zależą od działań podejmowanych dzisiaj w celu rozwiązania tych problemów. Przejście na systemy energii odnawialnej, ochrona i odtwarzanie ekosystemów oraz znalezienie nowych, lepszych sposobów na kontakt z naturą będą niezwykle ważnymi krokami w nadchodzących latach. Niedawne badanie  wykazało, że większość ludzi we wszystkich regionach świata popiera działania przeciwko zmianom klimatu, mimo że pandemia COVID-19 nadal wpływa na nasze codzienne życie.
-=== Kluczowe punkty: ===
+=== Kluczowe punkty ===
-'''●	W wyniku zanieczyszczenia powietrza i wody, zmian klimatycznych, niszczenia siedlisk przyrodniczych i eksploatacji aż milion gatunków roślin i zwierząt jest obecnie zagrożonych wyginięciem .'''
+* Działalność człowieka, taka jak spalanie paliw kopalnych, powoduje wzrost temperatury na świecie. Rosnące globalne temperatury wpływają na nasz klimat i powtarzalne wzorce pogodowe w sposób nieodwracalny  – ale niektórych z najgorszych przyszłych konsekwencji można uniknąć w zależności od działań podjętych dzisiaj.
+* W wyniku zanieczyszczenia powietrza i wody, zmian klimatycznych, niszczenia siedlisk przyrodniczych i eksploatacji aż milion gatunków roślin i zwierząt jest obecnie zagrożonych wyginięciem .
-'''●	Zmiana klimatu i utrata bioróżnorodności zagrażają bezpieczeństwu żywnościowemu i wodnemu oraz zdrowiu ludzi.'''
+* Zmiana klimatu i utrata bioróżnorodności zagrażają bezpieczeństwu żywnościowemu i wodnemu oraz zdrowiu ludzi.
 Zmiany klimatyczne są w większości napędzane nadmiarem gazów cieplarnianych w naszej atmosferze. Dwutlenek węgla (CO2), najważniejszy gaz cieplarniany wytwarzany przez człowieka, jest produkowany, gdy ludzie spalają paliwa kopalne w celach energetycznych i transportowych oraz gdy niszczone są lasy. W trakcie ostatnich dwóch stuleci spowodowało to ocieplenie planety o 1,2 stopnia Celsjusza (°C), czyli 2,16 stopnia Fahrenheita (°F). Naukowcy odkryli, że globalne ocieplenie o 2°C (3,6°F) zostanie przekroczone w XXI wieku, chyba że w nadchodzących dziesięcioleciach nastąpi znaczące ograniczenie emisji dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych. Choć wydaje się, że to niewiele, oznaczałoby to utratę życia i środków do życia przez kilkaset milionów ludzi .
@@ Line 50: / Line 49: @@
 Brak różnorodności gatunkowej osłabia ekosystemy, czyniąc je bardziej podatnymi na choroby i ekstremalne warunki pogodowe oraz mniej zdolnymi do zaspokojenia potrzeb ludzi i osiągnięcia przez nich dobrostanu.
-==== ●	Utrata różnorodności biologicznej jest mniej dotkliwa na gruntach zarządzanych przez ludy rdzenne. ====
+* Utrata różnorodności biologicznej jest mniej dotkliwa na gruntach zarządzanych przez ludy rdzenne.
 Duża część różnorodności biologicznej świata występuje na tradycyjnych ziemiach przodków rdzennej ludności. Rdzennym kulturom udało się żyć w harmonii z naturą przez tysiąclecia i posiadają one cenną wiedzę na temat ochrony i odtwarzania ekosystemów oraz kultywowania bioróżnorodności. Jednak długa historia kolonizacji i marginalizacji oznacza, że wiele z tych społeczności zostało zmuszonych lub nakłonionych do opuszczenia swoich źródeł utrzymania i ziem przodków lub do zostania uchodźcami klimatycznymi z powodu katastrof związanych ze zmianą klimatu. W rezultacie te wyjątkowe kultury, systemy wiedzy, języki i tożsamości również są zagrożone.
-==== ●	Nie wszystkie kraje są w równym stopniu odpowiedzialne za zmiany klimatu, kraje bogate historycznie wytwarzały więcej gazów cieplarnianych. ====
+* Nie wszystkie kraje są w równym stopniu odpowiedzialne za zmiany klimatu, kraje bogate historycznie wytwarzały więcej gazów cieplarnianych.
 Spalanie paliw kopalnych wiąże się z rozwojem gospodarczym. W rezultacie bogate kraje, takie jak Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i kraje Unii Europejskiej wyprodukowały z biegiem czasu największą ilość gazów cieplarnianych. Teraz, gdy światowa populacja rośnie, a kraje takie jak Chiny i Indie podążają tą samą ścieżką rozwoju, co kraje bogate, coraz więcej ludzi jest każdego roku zależnych od spalania paliw kopalnych.
-==== ●	Jeśli nie nastąpią natychmiastowe, szybkie i wykonane na dużą skalę redukcje emisji gazów cieplarnianych, nie będziemy w stanie ograniczyć ocieplenia do mniej niż 2°C (3,6°F). Będzie to miało znaczący wpływ na jakość życia ludzi. ====
+* Jeśli nie nastąpią natychmiastowe, szybkie i wykonane na dużą skalę redukcje emisji gazów cieplarnianych, nie będziemy w stanie ograniczyć ocieplenia do mniej niż 2°C (3,6°F). Będzie to miało znaczący wpływ na jakość życia ludzi.
-Życie ze zmianą klimatu oznacza życie w niepewności. Jedna z tych niepewności dotyczy idei „punktu krytycznego”. Klimatyczne punkty krytyczne to „punkt bez powrotu”, kiedy połączone skutki zmian klimatu powodują nieodwracalne szkody, które „spadają” na cały świat niczym klocki domino. Po osiągnięciu punktu krytycznego rozpoczyna się seria wydarzeń, która sprawi, że planeta nie będzie nadawała się do zamieszkania przez ludzi i inne organizmy. Nauka nie może przewidzieć z całą pewnością, kiedy można osiągnąć taki punkt krytyczny.
+* Życie ze zmianą klimatu oznacza życie w niepewności. Jedna z tych niepewności dotyczy idei „punktu krytycznego”. Klimatyczne punkty krytyczne to „punkt bez powrotu”, kiedy połączone skutki zmian klimatu powodują nieodwracalne szkody, które „spadają” na cały świat niczym klocki domino. Po osiągnięciu punktu krytycznego rozpoczyna się seria wydarzeń, która sprawi, że planeta nie będzie nadawała się do zamieszkania przez ludzi i inne organizmy. Nauka nie może przewidzieć z całą pewnością, kiedy można osiągnąć taki punkt krytyczny.
-==== ●	Według Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) ocieplenie o 1,5°C prawdopodobnie zostanie osiągnięte do 2040 r. Jednak wzrost o 2°C nadal bardzo mocno zależy od poziomu emisji CO2 wytworzonych w ciągu następnych kilku dekad. ====
+* W 2015 roku światowi przywódcy spotkali się w Paryżu i uzgodnili ograniczenie globalnego ocieplenia do znacznie poniżej 2°C, najlepiej do 1,5°C.
 Oczekuje się, że kraje będą zwiększać swoje zaangażowanie co pięć lat. Od Porozumienia Paryskiego osiągnięto już pewien postęp. Jednak sprawy nie postępują wystarczająco szybko, aby ograniczyć ocieplenie do 1,5°C. W obecnym tempie ocieplenie osiągnie 1,5°C do 2040 r. lub wcześniej, a następnie będzie się zwiększać, jeśli nie zostaną podjęte dodatkowe działania już teraz.
-==== ●	Prawie dwie trzecie (64%) ludzi w 50 krajach na całym świecie uważa, że zmiany klimatyczne to globalna sytuacja nadzwyczajna . ====
+* Prawie dwie trzecie (64%) ludzi w 50 krajach na całym świecie uważa, że zmiany klimatyczne to globalna sytuacja nadzwyczajna .
+* Aby utrzymać cel ograniczenia ocieplenia do 1,5°C w zasięgu ręki, lata 2020-2029 muszą być dekadą znacznej redukcji emisji na całym świecie.
-==== ●	Aby utrzymać cel ograniczenia ocieplenia do 1,5°C w zasięgu ręki, lata 2020-2029 muszą być dekadą znacznej redukcji emisji na całym świecie. ====
+* Światowi przywódcy spotkają się w Glasgow jeszcze w tym roku, aby porozmawiać o tym, co zrobić z kryzysem klimatycznym, i w Chinach, aby porozmawiać o kryzysie ekologicznym. Ważne jest, aby rządy zaczęły rozpoznawać interakcje między tymi dwoma kryzysami i wzajemnie opracowywać kompatybilne cele, zadania i działania.
 Teraz, gdy cele Porozumienia Paryskiego zostały już ustalone, spotkanie klimatyczne w Glasgow powinno polegać na stworzeniu bardziej szczegółowej mapy drogowej pokazującej, jak je osiągnąć. Niektóre istotne rozważania będą dotyczyć sposobu uzgodnienia bardziej skutecznych krótkoterminowych redukcji emisji. Na przykład odejście od paliw kopalnych, lepsze wykorzystanie energii, ograniczenie wylesiania i przekucie zobowiązań dotyczących neutralności węglowej w realne działania.

@@ Line 1: / Line 1: @@
 == Wprowadzenie ==
 Global Assembly to spotkanie ludzi z całego świata w celu omówienia kryzysu klimatycznego i ekologicznego.
 === Czym jest panel obywatelski? ===
@@ Line 149: / Line 148: @@
 === A)	Co udało się dotychczas osiągnąć w negocjacjach klimatycznych? ===
 W 2015 roku światowi przywódcy spotkali się w Paryżu na konferencji COP21. W jej wyniku, po raz pierwszy światowi przywódcy osiągnęli porozumienie w sprawie zakrojonych na szeroką skalę działań przeciwko zmianom klimatu. Około 196 uczestniczących państw na całym świecie zgodziło się ograniczyć globalne ocieplenie do poziomu poniżej 2°C, a najlepiej do 1,5°C w porównaniu z poziomem preindustrialnym . Niemal wszystkie kraje zobowiązały się (zobowiązanie lub „wkład ustalany na szczeblu krajowym”, z ang. NDC) do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i zmniejszenia swojego wkładu w zmiany klimatu. Zobowiązania te mają być aktualizowane co pięć lat.
@@ Line 205: / Line 204: @@
 === … życie ludzkie i środki do życia? ===
 Zmieniające się warunki pogodowe mogą zwiększyć prawdopodobieństwo rozwoju chorób zakaźnych. Przewiduje się, że ryzyko związane z niektórymi chorobami, które mogą przenosić się ze zwierząt lub owadów na ludzi, takimi jak malaria i gorączka denga, zwiększy się wraz z globalnym ociepleniem z 1,5°C do 2°C. To ryzyko zwiększy się jeszcze bardziej wraz z dalszym wzrostem temperatur. Wówczas te choroby mogą zacząć pojawiać się w zupełnie nowych rejonach . Przykładowo, badania wykazały, że zmiany klimatu są powiązane z rosnącą liczbą przypadków boreliozy w Kanadzie .
@@ Line 238: / Line 237: @@
 === … bezpieczeństwo wodne? ===
 Presja na ekosystemy w wyniku kryzysu ekologicznego doprowadziła do wyczerpania lub degradacji źródeł słodkiej wody.